دانشگاه شهید مدنی آذربایجان مطالعات کاربردی تندرستی در فیزیولوژی ورزش 2676-6507 13 1 2026 03 21 The effect of eight weeks aerobic exercise training and zinc supplementation on some hepatokines and hepatic enzymes in male Wistar rats intoxicated with Bisphenol-A تاثیر هشت هفته تمرین هوازی و مصرف مکمل روی بر مقادیر برخی هپتوکاین ها و آنزیم های کبدی موش های صحرایی نر ویستار آلوده شده با بیس فنول ـ A 14645 10.22049/jahssp.2023.28824.1572 FA محمد سلماسی گروه فیزیولوژی ورزشی و حرکات اصلاحی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران 0009-0008-5233-069X اصغر توفیقی گروه فیزیولوژی ورزشی و حرکات اصلاحی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران سیامک عصری رضایی گروه کلینیکال پاتولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران جواد طلوعی آذر گروه فیزیولوژی ورزشی و حرکات اصلاحی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران Journal Article 2023 07 13 <strong>Aim</strong>:      Bisphenol-A (BPA) is a monomer that is used in the production of the protective resin layer in polycarbonate plastics and has a negative effect on the endocrine system. The purpose of the present study was to determine the effect of eight weeks of aerobic exercise training with nanoparticle and zinc oxide supplementation on hepatic enzymes and some hepatokines (Fetuin-A and FGF-21) in rats intoxicated with BPA. <strong>Methods</strong>: The present study was experimental.  60 male rats were divided into 12 groups: 1) Control; 2) BPA; 3) Exercise; 4) Exercise+BPA; 5) Nanoparticle supplementation (Nano); 6) Nanoparticle+BPA (Nano+BPA); 7) Zinc oxide salt (Zno); 8) Zinc oxide salt+BPA (Zno+BPA); 9) Exercise+Nano; 10) Exercise+Nano+BPA; 11) Exercise+Zno; and 12) Exercise+Zno+BPA. Aerobic training was performed for eight weeks, five sessions each week with 50% to 75% VO_2max, and 25−64 minutes each. Nanoparticle and zinc oxide supplements (3 mg/kg) were injected into animals five days a week for eight weeks. The ALT, AST, Fetuin-A, and FGF-21 levels were measured by ELISA method. One-way ANOVA was used to compare between groups and Tukey's test was used to determine the variety between groups. <strong>Results</strong>: BPA caused a significant increase in ALT, AST and Fetuin-A activity compared to the control group (p=0.001), but had no effect on FGF-21 levels (p>0.05). On the other hand, the supplement alone and the combination of the supplement with exercise led to a significant decrease in ALT and AST activity (p=0.001). Exercise alone, supplements alone, and their combination also led to a significant decrease in Fetuin-A (p=0.001). <strong>Conclusions</strong>: Aerobic exercise, zinc supplementation, and especially the combination of these two (aerobic exercise + zinc supplementation) can probably reduce the negative effects induced by BPA. <strong>هدف:</strong> بیس­فنول­ـ­­A (BPA) مونومری است که در ساخت لایه رزینی محافظ در پلاستیک­های پلی­کربناته کاربرد دارد و بر سیستم اندوکرینی اثر منفی می­گذارد. هدف از پژوهش حاضر بررسی تاثیر هشت هفته تمرین هوازی با شدت متوسط و مکمل­یاری با نانوذره و ذره­نمکی اکسید روی بر فعالیت آنزیم­های کبدی و هپتوکاین­های منتخب (Fetuin-A و FGF-21) موش­های صحرایی نر ویستار آلوده شده با BPA بود. <strong>روش شناسی:</strong> مطالعه حاضر از نوع تجربی بود. 60 سر موش­ در 12 گروه 5 تایی: 1) کنترل، 2) BPA، 3) تمرین هوازی، 4) تمرین هوازی+BPA، 5) نانوذره، 6) نانوذره+BPA، 7) ذره نمکی اکسید روی، 8) ذره نمکی اکسید روی+BPA، 9) تمرین+ نانوذره، 10) تمرین+ نانوذره+BPA، 11) تمرین+ذره نمکی اکسید روی و 12) تمرین+ذره نمکی اکسید روی+BPA قرار گرفتند. تمرین هوازی به مدت هشت هفته، هر هفته پنج جلسه با شدت 50 الی 75 درصد VO₂max و به مدت 25ـ64 دقیقه اجرا شد. مکمل­ نمکی و نانو (mg/kg 3)، پنج روز در هفته به مدت هشت هفته تزریق شد. مقادیر ALT، AST، Fetuin-A و FGF-21 با روش الایزا سنجش شد. از آزمون تحلیل واریانس یک­طرفه برای مقایسه بین گروهی و جهت تعیین اختلاف در گروه­ها از آزمون تعقیبی توکی استفاده شد. <strong>یافته‌ها:</strong> BPA باعث افزایش معنی­دار فعالیت ALT، AST و افزایش Fetuin-A کبدی نسبت به گروه کنترل شد (001/0=p)، اما تاثیری بر مقادیر کبدی FGF-21 نداشت ( 05/0p>). از طرفی، مکمل به تنهایی و ترکیب مکمل با تمرین منجر به کاهش معنی­دار فعالیت ALT و AST شد (001/0=p). تمرین به تنهایی، مکمل به تنهایی و ترکیب آن­ها نیز منجر به کاهش معنی­دار Fetuin-A شد (001/0=p). <strong>نتیجه‌گیری:</strong> تمرین هوازی، مکمل­­یاری با روی و به­ویژه ترکیب این دو (تمرین هوازی + مکمل­یاری با روی) احتمالاً بتواند آثار منفی القاء شده با BPA را کاهش دهد.